korte samenvatting
van de slag bij Camperduin
Op 15 september 1795 verklaart Engeland officieel de oorlog aan
de Bataafse Republiek. Vanaf dat moment worden er geregeld Britse
schepen gesignaleerd in de Nederlandse wateren. Alle oorlogsschepen,
ook de DELFT, worden in volledige staat van tegenweer gesteld.
In totaal bestaat de Bataafse Vloot, onder bevel van vice-admiraal
Jan Willem de Winter, uit 16 linieschepen en 10 fregatten.
vertrek
Op 1 maart 1797 vertrekken vijf schepen vanuit Hellevoetsluis om zich
bij de Bataafse vloot aan te sluiten. Onder hen bevindt zich de DELFT,
onder commando van kapitein Verdooren (afb. rechts). Beide eskaders
ontmoeten elkaar bij Camperduin en gaan op de rede van Texel voor
anker. Daarop proberen de Engelsen de havens van Nieuwendiep en Texel
te blokkeren. Het antwoord op deze blokkade komt op 20 juni 1797,
wanneer vice-admiraal De Winter op de rede van Texel arriveert. Het
duurt echter tot oktober voordat hij de volgende orders ontvang van
het Comité van de Marine uit Den Haag: "Wij gelasten u
met de eerste goede wind […] direct zee te kiezen […]."
Het is de bedoeling dat de vijandelijke vloot zo veel mogelijk schade
wordt toegebracht en liefst wordt vernietigd. En mocht de vijandelijke
overmacht te groot zijn, dan moet De Winter proberen een zeeslag te
vermijden en uitwijken naar Texel, de Maas of Zeeland.
Kort nadat de volledige Bataafse vloot in volle zee is gekomen, wordt
een spion uitgezonden om
te kijken of er Britse schepen in zicht zijn. De spion kan echter
geen vijandelijke schepen ontdekken.
De volgende dag, zondag 8 oktober, wordt bij dageraad ineens een Brits
eskader aan de horizon gesignaleerd. Wanneer het eskader merkt dat
het is ontdekt, maakt het zich snel uit de voeten.
Die nacht zeilt de Bataafse vloot richting Texel, de Britse vloot
richting Maasvlakte. Alles lijkt rustig...
slag
Op woensdag 11 oktober krijgt de Bataafse vloot een Brits schaduweskader
in zicht.
Daarop krijgen de CEBERUS en de DELFT de opdracht twee koopvaarderschepen
te praaien,
om informatie over de Engelsen los te peuteren.
Dan hijst het Britse eskader onverwacht een aantal vlaggenseinen,
om de aandacht van de grote vloot te trekken. Vice-admiraal De Winter
geeft onmiddellijk het sein aan de CEBERUS en de DELFT om terug
te keren, maar de laatste vangt het sein niet op.
Pas als De Winter aan de hele Bataafse vloot de opdracht geeft om
zich gereed te maken voor gevecht, pikt de DELFT het sein op.
Het is dan echter al te laat om haar vaste positie, als vierde schip
van achteren in de linie van bataille, in te nemen. Daarop krijgt ze de opdracht om achter
aan te sluiten. Met fatale gevolgen…
De Hollandse linie wacht de vijandelijke aanval af. Dan klinkt een
kanonschot: de DELFT wordt beschoten. De kogels vliegen achter elkaar
op het schip af en richten een enorme ravage aan. De DELFT kan het
kanongeweld maar gedeeltelijk retourneren. Even later wordt zij
door twee Britse schepen tegelijk aangevallen, waarbij vele doden
en gewonden vallen. Tuig, want en zeilen raken dusdanig beschadigd
dat het schip zo goed als onbestuurbaar wordt.
 ondergang
De overmacht is uiteindelijk te groot. Op 11 oktober 1797, om ongeveer
13.45 uur, is voor de DELFT de strijd gestreden; kapitein Verdooren
geeft zich over. Het schip is zwaar beschadigd en wordt op sleeptouw
genomen. Dan breekt onverwacht de sleepkabel. Men probeert met man
en macht het schip te behouden, maar dat wordt sterk bemoeilijkt
door de harde wind. Als de sleepkabel opnieuw breekt, is de DELFT
reddeloos verloren en zinkt. Het is zondagochtend, 15 oktober 2.30
uur...
Voor de Nederlandse zeemacht is dit gevecht de laatste belangrijke
zeeslag met zeilschepen en
de enige grote zeeslag van de Napoleontische tijd.
De slag betekent tegelijkertijd het definitieve einde van Nederland
als grote zeemogendheid.
 |
Bovenstaande is slechts
een korte samenvatting. Een volledig verslag van deze zeeslag, maar
ook van de bouw en de historie van de DELFT, staat beschreven in
het boek 'Delft' van J.F.Fischer Fzn. Het boek is uitgegeven door
Van Wijnen, Postbus 172, 8800 AA Franeker. Code: ISBN 90 5194 166
8. Het boek is ook in te zien bij de Centrale Bibliotheek te Rotterdam.
Het scheepsmodel van de DELFT is gebouwd door modelbouwer G.J. Vooijs,
en is eigendom van het Marine
Museum van de Koninklijke Marine in Den Helder.
|
|
