Historie - Marine:
de Admiraliteit
Nederland heeft een zeemacht sinds
1488 in wisselende structuren. In het voorjaar van 1597
stichtten de Staten-Generaal in de gebieden welke aan de zee grensden
vijf zogenaamde 'admiraliteiten': 
- Admiraliteitscollege van Zeeland
- Admiraliteitscollege op de Maze
- Admiraliteitscollege van Amsterdam
- Admiraliteitscollege van het Noorderkwartier
- Admiraliteitscollege van Friesland
Tijdens de verschillende Engelse oorlogen zijn er tal van zeeslagen
geweest onder commando van admiraals, wiens namen ons allemaal wel
bekend in de oren zullen klinken: Michiel Adriaanszoon De Ruyter,
Maarten Harpertzoon Tromp, Cornelis Tromp en Witte de With. [zie
popup]
Admiraliteitscollege op de Maze
Dit college zetelde in Rotterdam en was de oudste en belangrijkste
admiraliteit. Het college had het recht om het vlaggenschip van de
opperbevelhebber te leveren. Onder dit college vielen Zuid-Holland,
de Rijngebieden in Gelderland, het gebied van Maas en Waal en de landen
van Overmaze.
patriotten
De vierde Engelse oorlog (1780-1784) en de Amerikaanse Vrijheidsoorlog
(1775-1783) brachten in geheel Europa een ommekeer teweeg. Ook in
het gebied van de Republiek der Verenigde Nederlanden ontstonden er
verschillende stromingen o.a. de aristocratische patriotten,
bestaande uit regenten en de democratische patriotten, een
tweede stroming, vanuit de burgerbevolking. De vrijkorpsen die de
patriotten oprichtten veroorzaakten rellen met de prinsgezinden. Dit
was ook de tijd van Napoleon.
In deze rumoerige tijd werd begonnen met de bouw van de DELFT.
Bataafse Republiek
Toen in 1794 de (Fransgezinde) Bataafse Republiek werd uitgeroepen,
werden de vijf admiraliteiten opgeheven en samengevoegd tot één
Comité tot de zaken der Marine. Aan deze marine werd een speciale
vlag verstrekt: de normale natievlag met de Franse maagd in de bovenhoek
aan de mastzijde. Op oude afbeeldingen van de DELFT komen we deze
vlag regelmatig tegen.
[www
tip]
[www
tip]
Meer over de Bataafse Vrijheid en de Franse tijd is te lezen in het
onderdeel Equipage - Tijdsbeeld.
wrevel
Veel bemanningsleden waren het er niet mee eens dat ze niet langer
onder bevel stonden van de Prins van Oranje en namen ontslag. Velen
weken uit naar Engeland en schaarden zich achter het gezag van de
prins.
De Bataafse Republiek bracht echter ook goede zaken voor de marine
voort. Zo werd het leven aan boord van de schepen menselijker, de
opleidingen werden aangepast en de opleiding tot marine-officier werd
aanzienlijk verbeterd. Het moreel aan boord van de schepen was evenwel
ronduit slecht. Op 29 augustus 1799 gaf de Bataafse vloot - acht linieschepen,
drie fregatten en een korvet - zich over aan de Engelse vice-admiraal
Mitchell. Zonder ook maar een schot te hebben gelost.
de Franse bezetting (1795 - 1813)
De Bataafse Republiek werd in 1806 opgeheven. In 1810 werd Nederland
bij Frankrijk ingelijfd. Al hadden de Nederlandse marinemensen het
moeilijk, toch konden ze de inlijving bij Frankrijk niet accepteren.
Aan het einde van de bezetting, in 1813, schaarde de gehele marine
zich achter de zoon van Willem V, de latere Koning Willem
I. (zie afbeelding rechts) |
|
tip]