Recht tegenover het 'Zee-Magasyn' van de V.O.C., op de punt van de Waaldijk, het 'Oosterhoofd', werd ruim tweehonderd jaar geleden, in augustus 1782, begonnen aan de bouw van de DELFT.

Delfshaven anno 1783
Hier werd gevaren en gevist, gesjouwd en gebouwd, graan gemalen en gestookt. In de schemer van de nacht werden bekers geledigd en weer volgetapt. Overdag was er het geluid van zagen en schaven van hout en het 'tjakken' van de bijlen. Op de scheepswerven rook het naar teer en taan en houtschaafsel.

De Admiraliteit op de Maze had het jaar daarvoor opdracht gegeven voor het bouwen van een linie-van-bataille schip [zie popup] aan de particuliere scheepswerf De Hoog - De Wit in Delfshaven. De bouw-tekeningen werden gemaakt door Bouwmeester Van Zwijndregt Paulus-zoon. Tegelijkertijd werd de bouw gestart van haar zusterschip BRAKEL bij 's-Landswerf tegenover het Noordereiland, één van de eigen werven van de Admiraliteit.

vaareigenschappen
Gedurende de ontwikkeling van de houten scheepsbouw in Europa bleef er lange tijd een belangrijk probleem bestaan, namelijk de beheersbaarheid van de vorm van het onderwaterschip. Die beheersbaarheid was nodig omdat, om schepen in een gevechtslinie te kunnen manoeuvreren, de onderlinge vaareigenschappen eender moesten zijn. Er was dringend behoefte aan standaardisering.

In Rotterdam had Pieter van Zwijndregt Pauluszoon
(1711-1790) hiervoor een geheel eigen oplossing bedacht in de vorm van een meetkundig controleerbare en herhaalbare methode om de vorm van de spanten van een schip te bepalen. Deze was aan te passen aan de gewenste scheepsvorm. In feite borduurde hij voort op de oude Hollandse 'shell first' methode, waarbij eerst het grootspant wordt gezet, en daarna de huid (shell) wordt aangebracht om vervolgens de rest van de spanten in het schip aan te brengen.

Wat Van Zwijndregt toevoegde was het volgende:
Allereerst ontwikkelde hij een meetkundig controleer- en herhaalbare methode om de vorm van despanten van een schip te bepalen. Die ontwerpmethode was flexibel in die zin dat hij, afhankelijk van het type schip dat gebouwd moest worden, de spantvorm kon aanpassen. Daarnaast breidde hij het aantal spanten uit van één tot elf.

Hij zette die elf spanten op gelijke afstand van elkaar op de kiel door de lengte van het schip over de stevens op te delen in twaalf gelijke delen. Tussen de voorsteven en spant één zette hij dan nog een hulpspant en deed dat tevens tussen spant elf en de achtersteven.

mal
Om de informatie, die nodig is voor een dergelijke wijze van bouwen, onder te brengen in een overzichtelijk geheel, ontwikkelde Van Zwijndregt een zogenaamd 'spantenraam' van dertien spanten. Dit werd, samen met de uitslag (zijaanzicht op schaal) van de voor- en achtersteven, door Van Zwijndregt de 'Mal' genoemd. Dit is een soort vingerafdruk van een schip dat alle informatie geeft die noodzakelijk is om tot de juiste vorm te komen.